موضوع:مصاحبه ها
نویسنده:خبرگزاری ها
تاریخ:1398/04/22 11:31:26 ق.ظ



در جلسه نقد کتاب «سقوط آزاد» چه گدشت!

نشست بازخوانی مجموعه‌داستان «سقوط آزاد» با حضور مهرداد عادلی (نویسندۀ کتاب) ، منتقدان ادبی کانون ادبیات داستانی سرو و ابوالفضل درخشنده(مدرس، منتقد و محقق ادبیات داستانی)، سه‌شنبه ۱۸تیر۱۳۹۸ در فرهنگسرای سرو برگزار شد.


نشست بازخوانی مجموعه‌داستان «سقوط آزاد» با حضور آقای مهرداد عادلی (نویسندۀ کتاب)، منتقدان ادبی کانون ادبیات داستانی سرو و استاد ابوالفضل درخشنده، سه‌شنبه ۱۸تیر۱۳۹۸ در فرهنگسرای سرو برگزار شد.

 

در ابتدای جلسه، لیلی فیروز (دبیر کانون ادبیات داستانی سرو) ضمن تشکر از همکاری‌ و حمایت مدیران فرهنگسرا برای برگزاری این جلسه، از حضور گرم هنرمندان و علاقه‌مندان تشکر کردند و جلسه با صحبت‌های اولیۀ نویسنده آغاز شد.

در این نشست، از مجموعه‌داستان ۱۳۴صفحه‌ای «سقوط آزاد» مشتمل بر ۸ داستان کوتاه که به‌همت صندوق قرض‌الحسنۀ هنرمندان داستان‌نویس توسط انتشارات حدیث قلم به چاپ رسیده بود، اثر «تیشتر» از سوی منتقدان، از منظرهای مختلف بررسی شد.

منتقد اول، سرکار خانم نفیسه سعیدبخش، ضمن تشکر از نویسنده اظهار کردند: «از دیدگاه نقد تأثری، داستانی بسیار همرنگ با زندگی نوع بشر در قالب گونه‌ای تقابل بین خوبی‌ها و بدی‌ها در «تیشتر» مشاهده می‌شد.» ایشان همچنین اشاره کردند که یکی از نقاط قوت این اثر، نام‌گذاری شخصیت‌ها و انتقال درون‌مایه از این طریق بوده است.

منتقد دوم، جناب آقای کاوه هرندی، بیان کردند: «اگر بخواهیم از منظر نقد تأثری به «تیشتر» نگاه کنیم، می‌توانیم بگوییم که این اثر درواقع به خشکسالی فرهنگی جامعه و دیو درونی که هریک از افراد دارند اشاره کرده است تا درون‌مایۀ مدنظر نویسنده منتقل شود.» ایشان همچنین از بُعد تکنیکی، تغییر زاویه‌دید از من‌راوی به دانای محدود را مناسب دانستند.

منتقد سوم، سرکار خانم راضیه خلدی‌نسب، ابراز داشتند که در این اثر، مخاطب در پی آن بود که شخصیتی از این اثر را انتخاب و با او همراهی کند.

منتقد چهارم، سرکار خانم مریم صادقی، با اشارۀ موردی به بخش‌هایی از کتاب، به نقش سرعت متناسب داستانی در جذابیت داستان پرداختند و با بیان اینکه وظیفۀ هر جملۀ داستان، دادن اطلاعات درست به مخاطب است، این نکته را افزودند که استفاده از صحنه‌های اتصال‌دهندۀ تک‌منظوره می‌توانست ریتم مناسب‌تری به اثر بدهد.

پس از نقد منتقدان، نویسنده در پاسخ به سؤالات حاضران در جلسه اعلام کردند: «در زمان نگارش اثر، تاحدودی تحت تأثیر مجموعۀ تلویزیونی آب‌پریا به کارگردانی خانم مرضیه برومند بودم و شاید استفاده از کهن‌الگوها نیز به‌نوعی موجب ایجاد شباهت با دیگر آثار مکتوب یا نمایشی شده باشد.» ایشان دربارۀ انتخاب نام کتاب و طرح جلد هم این توضیح را دادند که «سقوط آزاد» عنوان یکی از داستان‌های مجموعه بوده و طراحی جلد نیز بر همین اساس، توسط جناب آقای دانیال غضنفری انجام شده است.

در خاتمۀ این جلسه، استاد ابوالفضل درخشنده، مدرس، منتقد و محقق ادبیات داستانی به جمع‌بندی نهایی پرداختند. ایشان فرمودند: «رویکرد جلساتمان آموزشی است و مباحث هر ترم را باهم مرور می‌کنیم.

اما در این جلسه، جای هنرجویان ترم یک (مبحث قالب‌های نگارشی)  در مقام منتقد خالی بود تا برایمان بگویند که فرض خارق‌العاده، افسانه است؛ پس نقد داستانی به آن وارد نیست!

در «تیشتر» یک فرض خارق‌العاده داشتیم و یک افسانه شکل گرفت و اگر به دید تکنیک‌های داستانی به آن نگاه کنیم، غلط است، ولی نقدها و نظراتی که توسط منتقدان ما مطرح شد، برای این بود که جناب آقای عادلی افسانه‌شان را تبدیل به داستان کنند. چرا؟ چون احساس‌برانگیزی جزو ویژگی‌های افسانه نیست؛ ولی داستان مشخصۀ احساس‌برانگیزی را دارد.

توصیۀ خوب منتقدان ما برای تبدیل این افسانه به داستان، تغییر زاویه‌دید بود از من‌راوی به دانای محدود، نه برای‌اینکه از اول‌شخص به سوم‌شخص برویم، بلکه به این خاطر که فکر اولیه قابلیت من‌راوی را نداشت و کشمکش درونی‌ای وجود نداشت.

در ترم یک، گفته شد که وقتی کشمکش درونی داریم و بیشتر داستان در ذهن شخصیت می‌گذرد، ما من‌راوی را انتخاب می‌کنیم و اگر اتفاقاتِ پیرامونی بود، دانای محدود را انتخاب می‌کنیم تا بتوانیم بهتر به اتفاقات بیرونی بپردازیم؛پس به‌درستی بیان شد که زاویه‌دید غلط انتخاب شده است. 

می‌دانیم که افسانه‌ها یک منبع مشخص دارند. نوع برداشتی که منتقدان داشتند و پیامی که در همان پاراگراف اول منتقل شد، این بود که نویسنده نوعی مقابله در برابر ظلم را مطرح می‌کند و ما همین را به‌عنوان نتیجه‌گیری هم می‌توانیم بیان کنیم.»

 

استاد درخشنده اضافه کردند: «در کل، ما در این جلسات قصد داریم درس‌ها را در جمعمان مرور کنیم و کم‌وکاستی‌های کلاس‌ها را پوشش بدهیم. ان‌شاءالله با حمایت و همراهی شما، فرهنگسرا مجاب خواهد شد که بودجه‌ای اختصاص بدهد تا بتوانیم کتاب‌های برگزیدۀ سال را هم در این جلسات نقد کنیم.

ما از نقد کتاب‌های خودمان شروع کردیم تا ثابت کنیم که نقدکردن صرفاً بیان ایرادات یک اثر نیست. ما چالشی بین نویسنده و منتقد نداشتیم و تمام مباحث درجهت تکنیک و اصلاح و صیقل قلم نویسنده و حاضران مطرح شد و این مهم، لزوم اخلاق نقد در منتقد را نشان می‌دهد.»

 

لینک خبر:

https://sarv.farhangsara.ir/tabid/1165/ArticleId/102308/.aspx

 



Share



     
    ارسال نظر پیرامون این مطلب:

  نام و نام خانوادگی:            ایمیل:            آدرس وب سایت یا وبلاگ:   

       متن پیام: